ForumTayfa  

Go Back   ForumTayfa > Eğitim > Ödevler - Dersler - Tezler > Türk Dili ve Edebiyatı

Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 03.12.08, 22:42   #1 (permalink)
Süper Tayfa
 
tekelioğlu - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik Tarihi: May 2008
Nereden: KocaeLi-GöLcük
Mesaj Sayısı: 9.212
Konu Sayısı: 1377
Takım: Beşiktaş
Rep Gücü: 262591
Rep Puanı: 26256843
Rep Derecesi : tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000tekelioğlu 0-10000000
Ruh Hali:

Arrow Terkib-i Bent




Terkib-i bentlerde genellikle talihten ve hayattan şikayetler, dini, tasavvufi, felsefi düşünceler anlatılmış, toplumsal yergi niteliğinde eleştirilere yer verilmiştir.

VASITA BEYİt


Bentlerle kurulan bir nazım biçimidir. Her bent, sayısı 5-10 arasında değişen beyitlerden oluşur. Bendin son beytine “vasıta beyti” denir.

Terkib-i bentte vasıta beyti her beytin sonunda değişir ve vasıta beyti mutlaka kendi içinde uyaklı olur.



Terkib-i bentin en ünlü üstadı Bağdatlı Rûhî'dir.Tanzimat şairi Ziya Paşa da bu türün başarılı örneklerini vermiştir

Bentlerin kafiye düzeni gazeldeki gibidir.Terkib i bentlerde şairin felsefî düşünceleriyle toplumsal konular işlenir.Mersiyeler de terkib-i bent biçimiyle yazılabilir.
Aynı vezinde 8-20 mısralık bendlerin birleştirilmesiyle yapılan nazım şeklidir. Bütün öteki musammatlarda olduğu gibi terkib-i bendlerde de bendlerin mısra’ sayıları aynı olması gerektiği halde bazen Fuzûlî’nin Sultan Süleyman medhiyesi terkib-i bendinde yaptığı gibi mısra’ sayıları 8-10-12-14-16 olarak değişen bendlerle de terkib yazılmıştır.

Terkib-i bendlerde bend sayısı genellikle 5-7 bend arasındadır. Ama Nabi ve Leylâ Hanım’da olduğu gibi 3 ve 4 bende kadar inen, Bağdatlı Rûhî ve Esrar Dede’de olduğu gibi 17 bende kadar uzayan terkib-i bendler de görülmüştür.

Terkib-i bendlerde bendlere Hâne, daha tam adıyla Terkib-hâne; bendleri birleştiren beyitlere de Vâsıta ya da Bendiyye denir. Hâne ve Vâsıta’nın tümüne bend adı verilir. Şairler son bendde mahlaslarını söylerler. Terkîb-hâne’de mısra’lar ya gazelde olduğu gibi beyit beyit kafiyelenir ya da bütün mısra’lar birbiriyle kafiyelidir Vasıta, bendlerin sonunda iki mısra’ı aralarında kafiyeli bir beyittin Her bendin vasıta beyti bendden ve öteki vasıta beyitlerinden ayrı kafiyelidir. Bu kafiyeleniş şekli terkib-i bendleri müsemmen ve mu’aşşer gibi musammatlardan ayıran en önemli özelliktir. Buna karşı çok az da olsa musammatlar gibi kafiyelenen yani vasıta’nın bendiyye ile aynı kafiyede olduğu terkib-i bendler yazılmıştır. Bunları da musammatlardan ayıran bendlerinin mısra’ sayılarıdır. Bu durumda terkib-i bendlerin kafiye şekilleri şöyle gösterilebilir:

l. aaxaxa...vv bbxbxb...yy

2. aa aa aa...vv bb bb bb... yy

3. aa xa xa...aa bb xb xb... aa

Bu üç kafiye şeklinden en çok birincisi kullanılmıştır. Bazı divanlarda şairler ve müstensihler, terkîb-hâne mısra’larının hepsi kafiyeli olan ikinci şekli musammat sayarak müsemmen ya da mu’aşşer olarak adlandırmışlarsa da bu şeklin on mısra’ dan çok uzun olanlarının da görülmesi bunlara terkib-hane adı verilmesini zorunlu kılmaktadır.

Terkib-i bend edebiyatımızda çok kullanılmış ve bu nazım şekliyle hemen her konu işlenmiştir: Münacat, na’t gibi dini konularda, medhiye, hiciv, hayattan ve felekten yakınma, felsefi ve tasavvufi fikirlerin söylenmesinde, hatta aşk konusunda hep terkib-i bendden yararlanılmıştır. Ama terkib-i bendin asıl konusunun mersiye olduğunu söylemek de yanlış olmaz. Edebiyatımızda terkib şeklinde söylenmiş pek çok Al-i aba mersiyeleri yanında, şairlerin padişah, şehzade ve diğer devlet büyükleriyle kendi yakınları ve dostları için söyledikleri terkib-i bendler, mersiyeler de çoktur. Ahmet Paşa (ölm. 1496-97)’nın Yahya ve Bâkî’ye de örnek olan şehzade Mustafa mersiyesiyle Necâti Bey (ölm. l508-09)’in Şehzade Abdullah ve şehzade Mahmud mersiyeleri, Yahya Bey (ölm. 1582)’in Şehzade Mehmet ve Şehzade Mustafa mersiyeleri, Nev‘î (ölm. 1598-99)’nin Sultan Murad ve şehzadelerinin ölümlerine ve Yazıcızâde Mehmed Efendi’nin ölümüne söylediği mersiyeler, Bâkî (ölm. 1600)’nin Kanuni Sultan Süleyman ve Hala Sultan mersiyeleri, Rûhî (ölm. 1605-06)’nin Hasan Hin ve Meşhed Hatun, Hasan Bey, Beyânizade Yûsuf Çelebi, Hüsrevzâde İbrahim Çelebi için söyledikleri, Neşâtî (ölm. 1674-75)’nin Ekmekçizâde Mehmed Çelebi ve Şeyh Gâlib (ölm. 1798-99)’in yakın dostu Esrar Dede’nin ölümlerine) söyledikleri mersiyeler, Leylâ Hanım (ölm. 1848)’ın babası, kardeşi ve İzzet Molla için yazdığı mersiyeler) bu arada sayılabilir.

Mersiyeden sonra terkib-i bendlerde en çok işlenen konu, aslında kasidenin konusu olan medhiyedir. Şeyhi’nin Çelebi Sultan Mehmed ve Sultan Murad’a, Necati Bey’in şehzade Abdullah ve Mustafa’ya, Fuzûlî’nin Bağdat fethi ve Yahya Bey’in Şehzade Mustafa’nın sünneti için Kanunî Sultan Süleyman’a söyledikleri rnedhiyeler, Nev’î’nin Sultan Mehmed ve Cevrî’nin yeniçeri ağası Hasan Halife’ye, Şeyh Gâlib’in Raşid Efendi’ye medhiyeleri terkib-i bend şeklinde yazılmışlardır. Enderunlu Fâzıl’ın da 6 terkibi medhiyedir. Öteki terkib-i bend konularında Nâ’ili’nin sevgiliden yakındığı terkib’i, Enderunlu Vâsıf in sevgiliyi, sevgilinin vefasızlığını anlattığı, âşıkâne üç terkibi; Tasavvuf konusunda Cevrî’ nin ve Esrâr Dede’ nin ikişer terkibi, Cem Sultan’ın feleğin zalimliğinden yakındığı, gurbet hayatında yazılmış terkibi sayılabilir.

Edebiyatımızda terkib-i bend şairi olarak Rûhî-i Bağdâdi’ nin özel bir yeri vardır. Rûhi’nin terkib-i bendi gazel kafiyeli 16’şar mısra’lık 17 bendden meydana gelmiş uzun bir şiirdir. Devrinde gördüğü aksaklık ve yolsuzlukları , insanların zayıf ve kötü taraflarını alaylı bir dille hicveden bu terkib-i bend çok tanınmış ve yazıldığı devirden başlayarak pek çok şair tarafından tanzir edilmiştir.

alıntı


__________________
tekelioğlu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Bent - Fülya ●● ZoRRo ●● Türkçe Video Klip 0 07.02.08 00:05


Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 07:19.


Powered by vBulletin® Version 3.8.0
Copyright ©2000 - 2021, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.0
User Alert System provided by Advanced User Tagging v3.0.6 (Lite) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2021 DragonByte Technologies Ltd.
ForumTayfa

Arşiv: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 16 22 23 24 25 26 27 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 95 96 97 98 99 100 102 103 104 105 106 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 167 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271


ForumTayfa - Link Değişimi
Telinka İletişim | Voip Ürünleri | Link Değişimine Katılın |

Sitemiz bir forum sitesi olduğundan dolayı, kullanıcılar her türlü görüşlerini önceden onay olmadan anında siteye yazabilmektedir. ForumTayfa Yöneticileri mesajları itina ile kontrol etse de, bu yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. Yine de sitemizde yasalara aykırı unsurlar bulursanız [email protected] email adresine bildirebilirsiniz, şikayetiniz incelendikten sonra en kısa sürede gereken yapılacaktır.

Any member of our web site has the right of adding comments instantly without getting permisson due to the forum structure of our site basis. Althought, our site modarators check comments with care, all the responsibilities sourced from these comments directly belong to the members. If you still find any illegal content in our site ( A.buse, H.arassment, S.camming, H.acking, W.arez, C.rack, D.ivx, Mp.3 or any Illegal Activity ), please report us via [email protected] .Your reports will be evaluated as soon as the arrival of your e-mail.